Yapfuye azize inzara, ariko ku kiriyo cye haboneka amafunguro ahagije: Isomo ribabaza ku buzima n'umuco

Hari inkuru zibabaza umutima kurusha uko zishimisha amatwi. Hari n'ibibazo bituma umuntu yibaza niba koko hari igihe twita ku muntu akiri muzima cyangwa niba tumwibuka ari uko atakiriho.

Jul 16, 2026 - 10:30
Jul 16, 2026 - 10:31
 1
Yapfuye azize inzara, ariko ku kiriyo cye haboneka amafunguro ahagije: Isomo ribabaza ku buzima n'umuco

Tekereza umuntu wamaze iminsi aryama ashonje. Nta nzu afite, nta kazi, nta muntu umwitaho. Abaturanyi bamuca iruhande buri munsi, bamwe bakamubona, abandi bakamwirengagiza. Yagerageje gusaba ubufasha ariko ntibwamugeraho. Amaherezo, umubiri urananirwa, ubuzima burashira.

Ariko umunsi apfuye, ibintu birahinduka.

Abantu baza ari benshi. Haterwa amahema, hategurwa intebe, hakaboneka ibyo kurya, hagatangwa umuceri, inyama, ibinyobwa n'ibindi biribwa bihagije ku bantu benshi. Abari baje kumusezeraho bakarya, bamwe bakanataha bavuga ko "ikiriyo cyagenze neza."

Ariko ikibazo gikomeye gisigara ari iki:

Ese ayo mafunguro yose ntiyari kuboneka akiri muzima, ubuzima bwe bugakizwa?

Agahinda kari mu kuba umuntu ahabwa agaciro amaze gupfa

Mu mico myinshi, kwifatanya n'umuryango wagize ibyago ni igikorwa cy'indashyikirwa. Ni umuco mwiza ugaragaza ubumuntu n'ubufatanye.

Ariko hari igihe uwo muco uduhuma amaso tukibagirwa ko ubufasha bw'ingenzi atari ubwo gutabara nyuma y'urupfu, ahubwo ari ubwo kuburinda.

Umuntu ushonje ntakeneye indabyo.
Ntakeneye amagambo meza yo kumusezeraho.
Ntakeneye ko bamuvuga ibigwi ari uko atakiriho.

Icyo aba akeneye ni ifunguro rimwe, ijambo rimukomeza, cyangwa ukuboko kumufasha guhaguruka.

Impuhwe zitinze ziba zitakigira umumaro

Hari abantu benshi bapfa bucece.

Si uko nta bantu bafite.
Si uko nta baturanyi bafite.
Si uko nta muryango bafite.

Ahubwo bapfa kuko ikibazo cyabo kitabonetse igihe cyangwa se kititaweho.

Iyo umuntu amaze gupfa, impuhwe ziba nyinshi:

  • Abantu batanga amafaranga.
  • Batera inkunga umuryango.
  • Bazana ibiribwa.
  • Bategura umuhango mwiza.

Nyamara iyo ayo mahirwe aza mbere gato, ashobora kuba yari ahagije kugira ngo uwo muntu akomeze kubaho.

Ubutunzi nyabwo ni ukubona ubabaye ukamufasha akiri muzima

Hari umugani uvuga ngo:

"Kurya uri muzima ni byo bifite agaciro; ibyo bakugaburira wapfuye ntubimenya."

Nta muntu wishimira gushimirwa amaze gupfa.

Icyubahiro kiruta ibindi ni ukubona umuntu ukennye ukamufasha ataracika intege.
Ni ukugabana icyo ufite n'ushonje.
Ni ugusura umurwayi atarashiramo umwuka.
Ni ukubaza mugenzi wawe uti: "Hari icyo ukeneye?"

Ibyo ni byo byubaka sosiyete ifite umutima.

Ese ni iki twakwigira kuri iyi nkuru?

Buri wese ashobora kuba afite umuntu uri mu bibazo atabizi:

  • Umuturanyi urara ashonje.
  • Umusaza uba wenyine.
  • Umubyeyi utabasha kugaburira abana.
  • Urubyiruko rwabuze icyizere.

Abo bantu ntibakeneye ko tubaririra ejo. Bakeneye ko tubareba uyu munsi.

Umusozo

Umuntu wapfuye azize inzara ntacyo yungukirwa n'ibiryo bitegurwa ku kiriyo cye. Ababaye ni abasigaye, ariko isomo rikomeye ni iry'abakiriho.

Niba dushobora gukusanya amafaranga yo gutegura ikiriyo, twanakusanya urukundo rwo gukiza ubuzima.

Niba dushobora guteka inkono nini zo kwakira abaje gushyingura, twanakora ibishoboka byose kugira ngo uwo muntu adashyingurwa azize ikibazo twari dufite ubushobozi bwo gukemura.

Kubaho ufashijwe ni byo bifite agaciro kuruta gushyingurwa neza. Kuko ifunguro ritanzwe ku gihe rishobora gukiza ubuzima, ariko iritanzwe nyuma y'urupfu riba ryatinze.

Philemon Burgin

 

What's Your Reaction?

like

dislike

love

funny

angry

sad

wow