Inkovu ni diplome y’amasomo y’ubuzima: Dore impamvu udakwiye guterwa ipfunwe n’ibikomere ufite.

Uko imyaka ishira, umuntu agenda amenya ukuri gukomeye ko ubuzima ari ishuri rikomeye kurusha ayandi yose. Ibyo twanyuzemo byose, ibyiza n’ibibi bitwigisha amasomo atuma turushaho gukura mu mitekerereze no mu mico.

Ni ho havuka igitekerezo gikomeye kivuga ko “inkovu ari diplome y’amasomo y’ubuzima.” Nk’uko umunyeshuri yiga imyaka myinshi agatsinda ibizamini bikomeye akabona diplome, ni na ko umuntu mu buzima anyura mu bigeragezo bikomeye bikamusigira inkovu, ariko izo nkovu zikaba ari ibimenyetso by’amasomo yize n’imbaraga yagaragaje mu gukomeza urugendo.

Mu buzima nta muntu ugenda inzira ndende adahuye n’ibigeragezo. Hari igihe umuntu akomereka ku mutima, ku nzozi cyangwa ku mubiri. Ariko aho abantu benshi babona ibikomere, ubuzima bwo bubona amasomo. Inkovu dusigarana si ibimenyetso by’uko twatsinzwe, ahubwo ni ibimenyetso by’uko twarwanye, tukihangana, tukiga, maze tugakomera kurushaho.

Nk’uko umunyeshuri ahabwa diplome amaze kwiga imyaka myinshi agatsinda ibizamini bikomeye, ni na ko umuntu mu buzima agira inkovu nyuma yo kunyura mu bihe bikomeye. Iyo nkovu iba ari ikimenyetso cy’uko hari icyo wanyuzemo kikaguhindura umuntu uzi byinshi kurusha mbere. Ikwibutsa ko nubwo waguye, wabyutse, nubwo warize ariko waje kongera kumwenyura.

Abantu benshi bifuza ubuzima butarimo ibikomere, ariko ukuri ni uko nta bwenge bukura mu buzima butarimo ibigeragezo. Ibibazo, gutsindwa, gutandukana n’inshuti, kubura amahirwe cyangwa kubabazwa n’abantu ni byo bitwigisha kwihangana, kubabarira, gutekereza neza no gukomera ku ntego zacu.

Nuzajya witegereza inkovu yawe, ntukayibone nk’ikimenyetso cy’ububabare gusa. Yibone nk’impamyabumenyi yerekana ko hari icyiciro cy’ubuzima watsinze. Ni igihamya cy’uko wize amasomo atigishwa mu mashuri, amasomo yo kwihangana, gukomera ku cyizere, no kumenya ko nyuma y’ijoro rirerire haza umuseke.

Niyo mpamvu inkovu itagomba kugutera ipfunwe. Ahubwo ikwiye kugutera ishema, kuko igaragaza ko uri umuntu wanyuze mu bikomeye ariko ugakomeza urugendo. Kandi kenshi, abantu bafite inkovu ni bo bashobora kumva neza ububabare bw’abandi no kubafasha kubaho neza.

Inkovu si iherezo ry’ububabare, ahubwo ni diplome y’amasomo y’ubuzima igaragaza ko wize, wihanganye, kandi wakomeje gutera imbere nubwo inzira itari yoroshye.

Inkovu rero si ikimenyetso cy’intege nke. Ahubwo ni ikimenyetso cy’ubutwari n’ubushobozi bwo kwihangana. Ni igihamya cy’uko umuntu atigeze areka ubuzima bumutsinda, ahubwo yakomeje kugenda nubwo inzira yari irimo amahwa.

Iyo urebye ubuzima bwawe, ushobora kubona ibintu byinshi wanyuzemo byagusigiye ibikomere, byaba ku mutima cyangwa ku mubiri. Ariko aho kubibona nk’ibimenyetso by’ububabare gusa, gerageza kubireba nk’amasomo wize mu ishuri rikomeye ryitwa ubuzima.

Buri nkovu igufitiye ubutumwa, ikwibutsa ko wigeze guhangana n’ibikomeye ariko ukabyihanganira. Ikwibutsa ko nubwo hari igihe waguye, wigeze kongera guhaguruka. Kandi ikwibutsa ko imbaraga ziri muri wowe zishobora kukugeza kure kurusha uko wabyibwiraga.

Niyo mpamvu umuntu atagomba guterwa ipfunwe n’inkovu ze. Ahubwo akwiye kuzibona nk’impamyabumenyi y’ubuzima, igaragaza ko yanyuze mu masomo akomeye ariko akayatsinda.

Mu by’ukuri, ubuzima ntibupima umuntu ku kuba atarigeze agira ibikomere, ahubwo bumupimira ku bushobozi afite bwo guhaguruka nyuma yo kubabazwa, akiga amasomo, maze agakomeza urugendo afite ubwenge n’imbaraga nshya.

Bityo rero, wibuke ko inkovu yawe atari igihombo ni diplome yerekana ko wize amasomo y’ubuzima kandi ukayatsinda.

Philemon Burgin