IBANGA RY’UBUZIMA: Guca bugufi si amahitamo y’abanyantege nke, ahubwo ni icyemezo cy’abanyabwenge
Mu buzima bwa muntu, guca bugufi ni imwe mu mico ikomeye cyane igira uruhare mu kubaka umuntu wuzuye. Si ukwiyumvamo intege nke, si no kwiyambura agaciro, ahubwo ni ukumenya aho ugeze, icyo ushoboye, n’aho ukeneye abandi. Umuntu uca bugufi aba azi ko ubwenge bwe atari bwo bwonyine bubaho, ko gutsinda atari ugushyira abandi hasi, kandi ko gukura mu bitekerezo bisaba kwemera ko hari abo wakwigiraho.
Guca bugufi ni inkingi y’ubwenge nyabwo. Udaca bugufi ahora afunze umutima n’ubwenge; ntashobora kwigira ku makosa ye, ntashobora kwakira inama, kandi ntashobora gukura. Ariko uca bugufi ahora afunguye: yakira inama, akiga, agahinduka. Ni yo mpamvu guca bugufi ari intangiriro y’ubwenge n’iherezo ry’ubwibone.
• Guca bugufi si ukwiyambura agaciro, ni ukumenya agaciro kawe utagashyira hejuru y’abandi.
• Umuntu uca bugufi ntahora ashaka kugaragara; ibikorwa bye ni byo byivugira.
• Ubumenyi butagira guca bugufi buhinduka ubwibone, naho guca bugufi kutagira ubumenyi bigahinduka ubujiji bwemera byose.
• Uca bugufi yemera ko atazi byose, ari na byo bituma abasha kwiga byinshi.
• Iyo guca bugufi kubuze, n’ubwenge burayoba; iyo guca bugufi buhari, n’ubwenge burushaho kurabagirana.
• Umuntu uca bugufi yemera amakosa ye adatinya, kuko azi ko kuyemera ari intambwe yo kuyakosora.
• Guca bugufi ni cyo cyuma gikarisha ubwenge, iyo guca bugufi kubuze, ubwenge buragwingira. Umuntu yibwira ko azi byose, ntashake inama, ntiyumve abandi, bityo n’ubwenge bwe bugahinduka nk’icyuma kidakarishijwe: gihari, ariko ntigikate.
• Abantu bagira ijambo rikomeye si abavuga cyane, ahubwo ni abumva cyane kuko kumva bisaba guca bugufi.
• Uca bugufi agira icyubahiro kirambye, kuko agiha abandi mbere yo kugishaka.
• Ubwenge nyabwo bugaragarira mu muntu uzi igihe cyo kuvuga n’igihe cyo guceceka.
Guca bugufi si amahitamo y’abanyantege nke, ahubwo ni icyemezo cy’abanyabwenge. Ni umwambaro w’abashaka gukura mu bitekerezo, mu mico, no mu bikorwa. Uca bugufi ntapfa gutsindwa n’amarangamutima, ntatwarwa n’ishema ridafite ishingiro, kandi ntapfukirana ukuri.
Iyo uhisemo guca bugufi, uba uhisemo inzira igoye ariko itanga umusaruro: inzira yo kwiga ubudasiba, yo gukosora amakosa, no kubana n’abandi mu bwubahane. Ni yo mpamvu umuntu uca bugufi ahora agenda atera imbere, kuko ataba mu rwango rw’ubwibone, ahubwo agendera mu mucyo w’ubwenge n’ubumuntu.
Philemon Burgin
What's Your Reaction?
